Japonya’da rahip sayısı azalırken, Budist metinlerle eğitilen insansı robotlar tapınaklarda vaaz verip soruları yanıtlamaya başladı. Bu yaklaşım, teknolojiyle maneviyatı aynı zeminde buluşturuyor.
Japonya’da teknoloji ile inanç dünyası beklenmedik bir şekilde kesişiyor. Kyoto Üniversitesi’nden araştırmacılar, Budist kaynaklarla beslenen insansı robot rahip “Buddharoid” ile dinî hizmetlerde yeni bir dönemin kapısını araladı.
Tapınakta düzenlenen tanıtım etkinliğinde sahneye çıkan Buddharoid, dua duruşları sergileyip katılımcıların sorularına yanıt vererek bir ruhani lider gibi iletişim kurdu. Böylece yalnızca bir “gösteri” değil, pratik bir kullanım senaryosu da ortaya konmuş oldu.
Budist metinlerle eğitilen yapay zekâ altyapısı
Çalışmayı Kyoto Üniversitesi İnsanlığın Geleceği Enstitüsü’nden Prof. Seiji Kumagai liderliğinde yürütülen ekip yönetiyor. Buddharoid’in merkezinde, ChatGPT modeli temel alınarak geliştirilen “BuddhaBot-Plus” isimli bir yapay zekâ sistemi yer alıyor.
Robotun gövdesi ise ticari bir insansı robot platformu olan Unitree G1 üzerine kurulmuş durumda. Bu sayede Buddharoid konuşabiliyor, el-kol hareketleri yapabiliyor, eğilerek selam verebiliyor ve geleneksel dua pozisyonlarını uygulayabiliyor.
Robot rahip fikri yeni değil: Daha önce Mindar sahnedeydi
Buddharoid bu alandaki ilk örnek değil. 2019 yılında geliştirilen Mindar, Kyoto’daki 400 yıllık Kodai-ji Tapınağında vaazlar veriyor ve ziyaretçilerin manevi sorularına yanıt üretiyor.
Alüminyum ve silikon malzemelerle üretilen Mindar da gelişmiş dil modelleriyle eğitildi. Tasarım yaklaşımı, insan rahiplerin iletişim biçimini taklit ederek ziyaretçilerle daha doğal bir etkileşim kurmaya odaklanıyor.
Azalan rahip sayısı ve kaynak sıkıntısına teknolojik destek
Japonya’da yaşlanan nüfus ve kırsal bölgelerdeki gerileme, tapınakların sürdürülebilirliğini giderek zorlaştırıyor. Yeni rahip yetişmemesi ve maddi kaynakların azalması, dinî hizmetlerin devamlılığı açısından ciddi bir baskı oluşturuyor.
Bu tabloda insansı robot rahipler, boşluğu tamamen doldurmaktan çok destekleyici bir çözüm olarak konumlanıyor. Buddharoid ve Mindar gibi sistemler; vaaz verebiliyor, ritüelleri yönlendirebiliyor ve küçülen topluluklarla etkileşimi sürdürerek tapınakların faaliyetlerine katkı sağlayabiliyor.